Waluty EUR / PLN i kursy BMF
Pracujesz czasem z polskimi kontrahentami i chcesz wystawić fakturę w złotówkach? NiemieckaFaktura obsługuje dwie waluty: EUR i PLN. Sama faktura może być w PLN, ale niemieckie prawo (§16 Abs.6 UStG) wymaga, żeby VAT był przeliczony na EUR według urzędowego, miesięcznego kursu BMF. System robi to za Ciebie: pobiera kurs, przelicza kwoty i drukuje przeliczenie na fakturze - bez ręcznych tabelek; kurs pochodzi z urzędowej tabeli BMF i widać go na fakturze. Funkcja jest dostępna w planie Professional i Premium.
- 1
Sprawdź dostęp do funkcji
Multi-waluta jest dostępna w planie Professional i Premium (oraz w 14-dniowej wersji próbnej). W planie Starter pole wyboru waluty jest zablokowane (z informacją o wymaganym planie) i nowe faktury są w EUR. Wyjątek: storno i korekta zatwierdzonej faktury w PLN zostają w PLN, także po przejściu na Starter. Jeśli masz Professional lub Premium, w kreatorze faktury (krok „Dane podstawowe”) możesz wybrać walutę.
- 2
Wybierz walutę faktury (EUR lub PLN)
Domyślnie faktura jest w EUR. Jeśli rozliczasz konkretną transakcję w złotówkach (np. polski kontrahent, koszt w PLN), przełącz walutę na PLN. Wszystkie kwoty pozycji wpisujesz wtedy w złotówkach - system automatycznie dolicza przeliczenie na EUR potrzebne do VAT.
Walutę wybierasz raz na fakturę. Nie mieszaj walut w pozycjach jednej faktury - jeśli część kosztów jest w EUR a część w PLN, wystaw dwie osobne faktury.
- 3
Skąd bierze się kurs
System używa miesięcznego kursu przeliczeniowego BMF (Umsatzsteuer-Umrechnungskurse), który niemieckie Ministerstwo Finansów publikuje co miesiąc. Aplikacja szuka kursu dla miesiąca wykonania usługi albo dostawy: gdy pole „Okres pracy” zawiera tydzień, miesiąc albo daty od-do, liczy się miesiąc końca okresu (przy dwóch okresach - późniejszego), a na fakturze „Materialrechnung” - miesiąc z pola „Data dostawy”. Gdy faktura nie ma takiego okresu ani daty dostawy (także gdy okres wpiszesz w trybie „Wpisz ręcznie”), liczy się miesiąc daty faktury. BMF publikuje kurs danego miesiąca dopiero w pierwszych dniach miesiąca następnego, dlatego faktura za miesiąc, którego kursu BMF jeszcze nie opublikował (zwykle bieżący miesiąc), dostaje ostatni opublikowany kurs - zwykle z poprzedniego miesiąca, a w pierwszych dniach miesiąca, zanim BMF opublikuje poprzedni miesiąc, sprzed dwóch miesięcy. W formularzu faktury w przeglądarce przy takim kursie widać znak ⚠️. Przy zatwierdzaniu aplikacja ustala kurs na nowo według tej samej reguły (gdy BMF w tej chwili nie odpowiada, może zostać kurs szkicu), dla ostatecznej daty faktury i okresu pracy (storno przejmuje kurs faktury pierwotnej), i zapisuje przy fakturze kurs oraz jego okres (miesiąc, z którego kurs pochodzi, np. „2026-04”) - po zatwierdzeniu nie zmienią się, nawet jeśli BMF opublikuje nowe wartości.
BMF publikuje kurs danego miesiąca dopiero na początku miesiąca następnego. Faktura za miesiąc jeszcze bez kursu BMF dostaje więc ostatni opublikowany kurs, a okres kursu na fakturze pokazuje jego miesiąc. Po publikacji możesz wystawić korektę, jeśli kurs się różni: korekta przejmuje okres pracy faktury pierwotnej, więc przy zatwierdzaniu dostaje kurs miesiąca, w którym ten okres się kończy (przy dwóch okresach liczy się późniejszy koniec spośród okresów podanych jako tydzień, miesiąc lub daty od-do) - chyba że okres jest wpisany w trybie „Wpisz ręcznie” (wtedy liczy się data korekty) albo zmienisz go na inny tydzień, miesiąc lub daty od-do (wtedy liczy się nowy okres). Korekta faktury „Materialrechnung” nie przejmuje daty dostawy: liczy się okres wpisany w korekcie albo, w trybie „Wpisz ręcznie”, data korekty.
- 4
Co widać na fakturze (PDF)
Na fakturze w PLN kwoty pozycji i sumy są w złotówkach, a pod podsumowaniem pojawia się blok §16 Abs.6 UStG:
- użyty kurs BMF i jego okres (np. „Kurs BMF 2026-04: 4,2500”),
- kwota VAT przeliczona na EUR (nie ma jej na dokumencie bez VAT: §19 UStG i §25a UStG),
- suma faktury w EUR.
Dzięki temu odbiorca i Finanzamt widzą zarówno kwotę do zapłaty (PLN), jak i podstawę VAT w EUR. W pliku ZUGFeRD (XML) zapisywane są obie waluty - kwota VAT w EUR jako TaxCurrency.
- 5
Płatność i przekazanie księgowej
Kod QR przelewu (SEPA) działa tylko dla EUR - przy fakturze w PLN kod jest generowany, ale pole kwoty jest puste (standard EPC069-12 dopuszcza tylko EUR), więc płatnik wpisuje kwotę ręcznie w aplikacji bankowej. W eksporcie DATEV faktura w PLN dostaje wypełnione kolumny waluty:
WKZ Umsatz,Kurs,Basis-Umsatz,WKZ Basis-Umsatz- z walutą faktury, kursem przeliczenia z faktury i kwotą w EUR.
Dlaczego VAT musi być w EUR
Niemiecki VAT (Umsatzsteuer) prowadzi się zawsze w euro. Gdy faktura jest w innej walucie, §16 Abs.6 UStG wymaga przeliczenia podstawy i kwoty VAT na EUR według urzędowego kursu. Urząd akceptuje miesięczne kursy przeliczeniowe BMF (Umsatzsteuer-Umrechnungskurse) - dlatego system używa właśnie ich, a nie kursu z dnia czy kursu bankowego. Kurs zapisany na fakturze jest częścią dokumentu i nie zmienia się po zatwierdzeniu (aplikacja wspiera tu wymogi GoBD).
Co dokładnie zapisuje się na fakturze
| Pole | Znaczenie |
|---|---|
| Waluta (currency) | EUR lub PLN |
| Kurs (exchange_rate) | 1 EUR = X waluty, np. 4,2500 |
| Źródło kursu | BMF (urzędowy miesięczny) |
| Okres kursu | miesiąc, z którego pochodzi użyty kurs, np. 2026-04 |
| Suma w EUR | podstawa VAT przeliczona na euro (§16 Abs.6) |
Najczęstsze pytania
Czy mogę wystawić fakturę w innej walucie niż EUR/PLN? Obecnie obsługujemy EUR i PLN. To pokrywa najczęstszy scenariusz polskiego przedsiębiorcy w Niemczech rozliczającego się czasem w złotówkach.
Skąd wiem, że kurs jest właściwy? Kurs pochodzi z urzędowej tabeli BMF dla danego miesiąca i jest widoczny wprost na fakturze (blok §16 Abs.6) - księgowa i Finanzamt mogą go zweryfikować.
Czy stare faktury w EUR coś tracą? Nie. Faktury bez ustawionej waluty są traktowane jako EUR i wyglądają dokładnie tak jak wcześniej.
Co przekazać księgowej? Standardowy eksport DATEV - kolumny walutowe (kurs, Basis-Umsatz) są wypełniane automatycznie. Więcej w przewodniku: Eksport DATEV.