Reverse Charge §13b UStG — wystawianie faktur budowlanych bez VAT
Reverse charge §13b UStG to specyficzna reguła podatkowa w niemieckim budownictwie: wykonawca usługi budowlanej wystawia fakturę **bez VAT**, a obowiązek rozliczenia podatku przechodzi na odbiorcę faktury. Dotyczy tylko transakcji między firmami budowlanymi (B2B) i wymaga posiadania Freistellungsbescheinigung od kontrahenta. Ten poradnik pokazuje jak skonfigurować to w NiemieckaFaktura tak, żeby wszystko było automatyczne i zgodne z §14 UStG.
- 1
Sprawdź, czy §13b dotyczy Twojej transakcji
Reverse charge §13b stosujesz tylko gdy spełnione są wszystkie trzy warunki:
- Usługa jest budowlana — roboty muralskie, instalacyjne, wykończeniowe, dekarskie itp. (nie: sprzątanie, projektowanie w biurze, doradztwo)
- Odbiorca jest firmą budowlaną — stale świadczy usługi budowlane (Bauleistender)
- Odbiorca dostarczył Ci Freistellungsbescheinigung — aktualne (odnawiane co rok) zaświadczenie z Finanzamtu
Jeśli choć jeden warunek nie jest spełniony — wystawiasz zwykłą fakturę z VAT 19%.
Nie masz pewności, czy dana usługa jest "budowlana" w rozumieniu §13b? Kryterium: czy stanowi ingerencję w substancję budynku. Montaż klimatyzacji — tak. Serwis klimatyzacji — nie. Szczegóły: [Freistellungsbescheinigung — po co i jak uzyskać](/blog/freistellungsbescheinigung-po-co-jak-uzyskac).
- 2
Zbierz Freistellungsbescheinigung od kontrahenta
Przed wystawieniem pierwszej faktury z §13b poproś kontrahenta o aktualną Freistellungsbescheinigung (zaświadczenie o zwolnieniu z Bauabzugsteuer). To jednostronicowy dokument z Finanzamtu, ważny zazwyczaj rok. Zeskanuj go do PDF — będziesz go podpinał w karcie kontrahenta.
Uwaga: bez tego dokumentu nie możesz wystawić faktury z 0% VAT. Finanzamt w kontroli żąda go jako dowód legalności reverse charge.
- 3
Oznacz kontrahenta jako §13b
Wejdź w Kontrahenci, znajdź firmę i kliknij Edytuj. W sekcji Dane podatkowe zaznacz opcję Reverse Charge §13b. Pojawi się dodatkowe pole — wgraj tam zeskanowaną Freistellungsbescheinigung (PDF). System zapamięta datę ważności i przypomni 30 dni przed końcem roku, że trzeba poprosić o nową.
Zapisz zmiany.
Freistellungsbescheinigung jest przechowywana w szyfrowanym magazynie (Firebase Storage z szyfrowaniem po stronie serwera). Tylko Ty masz do niej dostęp — nie jest udostępniana kontrahentom ani osobom trzecim.
- 4
Wystaw fakturę — VAT znika automatycznie
Utwórz nową fakturę i wybierz oznaczonego wcześniej kontrahenta. System automatycznie:
- Ustawia stawkę VAT na 0% dla wszystkich pozycji
- Dodaje do faktury adnotację "Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers — §13b UStG" (to wymóg §14 UStG)
- Pomija sekcję "MwSt zu zahlen" w podsumowaniu
- Dodaje komunikat dla klienta w stopce ("Die Umsatzsteuer schuldet der Leistungsempfänger.")
Ty tylko uzupełniasz pozycje i kwoty netto — reszta jest automatyczna.
- 5
Sprawdź obowiązkowe adnotacje na PDF
Przed wysłaniem do klienta otwórz podgląd PDF i upewnij się że na fakturze są:
- "Steuerschuldnerschaft des Leistungsempfängers — §13b UStG" (widoczne przy każdej pozycji lub w stopce)
- Twoja Steuernummer lub USt-IdNr sprzedawcy
- USt-IdNr kontrahenta (odbiorcy) — jeśli ma
- "Bauvorhaben" — jeśli faktura dotyczy konkretnej budowy, nazwa/adres obiektu
- Brak sekcji "zzgl. 19% USt" — w jej miejscu komunikat o reverse charge
Bez tych elementów faktura może być zakwestionowana przez Finanzamt kontrahenta.
- 6
Sfinalizuj i wyślij
Standardowo: podsumowanie → Finalizuj fakturę → PDF w formacie ZUGFeRD 2.3 → wyślij e-mailem z aplikacji albo pobierz i wyślij samodzielnie. Klient księguje fakturę bez VAT i sam odprowadza podatek od odwróconego obciążenia w swojej deklaracji VAT.
Co księguje klient
W zrozumieniu reverse charge pomaga perspektywa drugiej strony:
- Twoja faktura: 10.000 € netto, VAT 0 € (§13b), brutto 10.000 €
- Klient płaci: 10.000 € (tyle ile jest na fakturze)
- Klient w swojej deklaracji VAT:
- Wykazuje 1.900 € VAT do zapłacenia (19% od 10.000 €)
- Jednocześnie wykazuje 1.900 € VAT do odliczenia
- Kwoty się znoszą — netto nic klient nie płaci do urzędu
- Efekt netto: zero VAT-u po obu stronach, państwo nie traci, Ty nie musisz odprowadzać VAT
Korzyść dla Ciebie: nie przetrzymujesz VAT-u klienta przez tygodnie (cash flow). Korzyść dla klienta: nie finansuje VAT-u zanim nie odzyska go w deklaracji.
Gdy Freistellungsbescheinigung wygaśnie
Aplikacja śledzi datę ważności i wysyła przypomnienie 30 dni przed końcem. Jeśli mimo to minie termin i nie dostaniesz nowego dokumentu od kontrahenta:
- Nie wystawiaj kolejnej §13b — wystawiasz normalną fakturę z VAT 19%
- Nie stosuj "wstecznie" §13b do faktur wystawionych po wygaśnięciu
- Poproś klienta o nową Freistellungsbescheinigung (ma rok co roku) i dopiero potem wróć do §13b
Więcej kontekstu
- Podstawa prawna i praktyczne przykłady: Reverse Charge §13b UStG w budownictwie
- Jak uzyskać Freistellungsbescheinigung od Finanzamtu: Freistellungsbescheinigung — po co i jak uzyskać
- Dla usług do UE (nie budowlanych): Reverse Charge §3a UStG